Tôi đã tự hỏi câu đó nhiều lần. Câu hỏi đó đến vào những buổi tối muộn, sau khi gõ xong một đoạn văn mà chính tôi còn không chắc mình hiểu gì. Hoặc vào lúc tôi nhận được… à không, không nhận được bất kỳ phản hồi nào sau khi post một bài mà tôi nghĩ là "có tâm lắm rồi đó chứ". Và cũng có khi, câu hỏi đó đến chỉ vì tôi thấy sách mình chưa viết đã chắc chắn không có chỗ trên kệ Nhà sách Phương Nam.
Nhưng tôi vẫn viết.
Không phải vì tôi lạc quan kiểu "Rồi sẽ có ngày người ta nhận ra tài năng này". Không. Tôi thực tế lắm. Tôi viết vì ba lý do, nghe thì hơi cảm tính, nhưng lại bám rễ rất sâu trong đời sống của tôi.
⸻
1. Tôi viết vì từng mơ một giấc mơ màu mực in
Tôi từng nghĩ: nếu có ai đó xuất bản sách mình, nghĩa là mình đã làm được một điều gì đó. Tôi từng tưởng tượng cảnh mình bước vào một hiệu sách, tình cờ (tất nhiên là cố tình) thấy cuốn sách của mình được đặt ngay tầng 2, đối diện toilet – nhưng vẫn là của mình.
Tôi nghĩ chỉ cần được xuất bản, mọi người sẽ ngừng hỏi tôi "Làm cái đó có kiếm ra tiền không?"
Tôi sẽ được mời tới hội sách, được ký tên, được mời lên thuyền tiệc tùng với Sally Rooney (ok, cái này tôi tự tưởng tượng thôi).
Nhưng rồi tôi quen vài người đã xuất bản. Và tôi phát hiện: xuất bản không khiến họ hạnh phúc hơn đáng kể. Nó chỉ mở ra một mớ lo khác: sách bán được không? Có ai review không? Có ai review xấu không? Có ai review tốt mà… vẫn không bán được không?
Và rồi bạn nhận ra, nhà xuất bản không còn nhìn bạn bằng ánh mắt "đây là tài năng tiềm ẩn" nữa. Mà là "ơ, đây là người đã từng ra sách… mà bán cũng không đỉnh lắm."
⸻
2. Tôi viết vì từng bị sách thay đổi – và tôi muốn làm điều tương tự
Bạn còn nhớ cuốn sách đầu tiên khiến bạn "xao lòng" không? Cuốn mà bạn đang đọc thì thấy tim mình chệch nhịp, thấy thế giới mở ra thêm một cánh cửa mới, thấy mình không còn một mình nữa.
Tôi thì nhớ như in cảm giác đọc Danny the Champion of the World – lo lắng, bồn chồn, hồi hộp chạy trong đêm để tìm bố. Hoặc cảm giác lần đầu đọc Zadie Smith: trời đất, sao một người có thể viết vừa thông minh vừa buồn cười, vừa đẹp mà vẫn chân thật đến vậy – và chỉ dùng đúng 26 chữ cái, giống như tôi có.
Chúng ta không biết Zadie. Nhưng ta nằm trên giường và để chữ của chị ấy ngấm vào người như nước nhỏ giọt vào đất khô.
Viết là phép màu kỳ lạ: bạn không biết ai đang đọc, nhưng bạn vẫn dám gửi cảm xúc của mình ra thế giới – mong một ai đó, đâu đó, cảm thấy mình không lạc lõng nữa.
⸻
3. Tôi viết để cuộc sống có thêm chút… ánh sáng
Đôi khi, tôi viết không phải để người khác đọc, mà để sống sót. Viết là cách để tôi nhìn kỹ hơn vào thế giới.
Có hôm đưa con đi sinh nhật ở khu vui chơi đầy bạt nhún và nhạc pop dội vào não, tôi đã suýt ngất vì náo động. Nhưng tôi kịp bật "chế độ nhà văn" – tôi quan sát như một nhà nhân học: sao mấy ông bố mẹ hay đứng cạnh người mặc màu giống mình? Sao khi người ta ghé tai nói chuyện, lúc ngẩng lên họ đều gật gật, dù chẳng nghe rõ gì?
Viết giúp tôi biến trải nghiệm chán ngắt thành một cuộc săn kho báu cảm xúc.
Nó cũng giúp tôi sống sót trong những nỗi buồn lớn hơn: tôi học cách "nhìn lại", thay vì bỏ qua.
Khi bạn biết nhìn, thế giới mở ra. Khi bạn viết lại, thế giới nở hoa.
⸻
Tôi vẫn chưa có sách xuất bản. Tôi vẫn hay viết mấy câu, tự cười vì thấy mình… duyên.
Nhưng mỗi lần tôi viết một câu mà khiến tôi thấy vui – là tôi biết: mình vừa sống thêm một chút.
Có thể không ai đọc. Có thể chỉ có tôi – tôi của ngày mai, tháng sau, hoặc năm tới – sẽ đọc lại, và mỉm cười.
Vậy là đủ.
⸻
Nếu bạn cũng đang viết, mà chưa ai đọc, thì… tôi đang ở đây, vẫy tay nè.
Chúng ta có thể cô đơn, nhưng ít ra, chúng ta cô đơn cùng nhau.
Viết tiếp nha.